Stichting Erfgoed Meubelfabriek L.O.V.

kop-3
kop-4
kop-5
kop-6
kop-7
kop-8
kop-9
previous arrow
next arrow

Terugblik op de tentoonstelling 20.11.2021- 5.12.2021

Foto: Stichting L.O.V.
Foto: Stichting L.O.V.

De tentoonstelling ‘Meubelfabriek L.O.V., het experiment van een idealistisch ondernemer in Oosterbeek, 1910 – 1935’ is door het Dorpsplatform Oosterbeek samen met de Stichting erfgoed meubelfabriek L.O.V. georganiseerd in zalencentrum Lebret in Oosterbeek. Op de dag van het symposium bestond dit centrum, het voormalig Volkshuis, 100 jaar. Dat was een mooie gelegenheid voor Wim van Zanten om het eerste exemplaar van zijn boek te overhandigen aan de burgemeester, mevrouw Schaap.

Meer lezen

Bernard Buurman 1883-1951

Foto: familie archief B. Buurman
Foto: familie archief B. Buurman

“de arbeider zal door het maken van smaakvolle en degelijke voorwerpen weer plezier in zijn werk krijgen, hetgeen uiteindelijk tot een gelukkiger leven zal leiden”. (Gerrit Pelt)

Bernard Buurman en Gerrit Pelt.

Tussen 1900 en 1902 werkte Buurman als leerling bij Pelt.  Pelt is zijn loopbaan begonnen in Rotterdam als timmerman, bouwkundig tekenaar en aannemer. In de loop van de tijd wist hij een bloeiend aannemersbedrijf op te bouwen. Van 1889 tot 1893 had Pelt samen met H.J.G. Hakkert een aannemersbedrijf en timmerwerkplaats annex architectenbureau in Rotterdam en van 1904 tot en met 1906 had hij samen met Ph. van der Heyden een soortgelijk bedrijf, de firma Pelt & van der Heyden. Buurman zat, net als Pelt, op de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen in Rotterdam.

Meer lezen

1921 – 2021 Het Volkshuis- Parochiehuis- Lebret een eeuw oud.

Sinds 26 november 1921 vervult het gebouw aan de Lebretweg 51 in Oosterbeeek, eerst onder de naam ‘Volkshuis’, later bekend als ‘Parochiehuis’ en tegenwoordig als ‘Zalencentrum Lebret’, een belangrijke rol in educatief, sociaal en cultureel opzicht.  Het gebouw heeft meerdere eigenaren en huurders/exploitanten gehad.  De huidige eigenaar is sinds 10 maart 1989 ‘ De Stichting tot het Behoud van het Parochiehuis’.

Meer lezen

‘NORMA’ meubelen, ontwerper J.A. Muntendam

Ontwerper J.A. Muntendam ontwikkelde eind 1933/ begin 34 de ‘NORMA’ serie. D.m.v. een advertentiecampagne trachtte Pelt in 1934 de verkoop van de als ‘goed en goedkoop’ aangeprezen NORMA- meubelen te stimuleren. Het zou zijn laatste poging zijn om het bedrijf van de ondergang te redden.
Het doel waarmee Muntendam deze serie ontwierp, was een grotere bereikbaarheid te bewerkstelligen. Kopers konden ‘sparen’ voor de diverse onderdelen en zouden deze dan zelf in elkaar kunnen zetten. Dit zou niet stroken met de gedachten van de directie wat tot uitdrukking kwam in de advertenties en onderstaand citaat.
In 1934 besloot Muntendam  voor zichzelf te gaan beginnen. (Bron: L.O.V. een idealistische meubelfabriek, Karin Gaillard).

Meer lezen

Oproep: oude en nieuwe foto’s e.a.

Gezien de belangstelling die de Stichting erfgoed meubelfabriek L.O.V. geniet, en de daaruit voortvloeiende contacten die we in de afgelopen jaren van ons bestaan zowel persoonlijk als via de mail hebben mogen ontvangen, blijken er nog vele ‘LOV-ers ‘ onder u te zijn.

Wij blijven op zoek naar materiaal t.b.v. het Virtueel museum en het archief dat wij aan het opbouwen zijn.
Bent u in het bezit van meubelen die gefabriceerd zijn door de LOV dan willen wij u vragen daarvan foto’s te willen maken. Bij voorkeur in liggend formaat. Wilt u bij de foto’s ook de maten vermelden: Hoogte, breedte en diepte.
Wanneer u zelf geen foto’s kunt maken, laat ons dat weten via het contactformulier, zodat wij contact met u kunnen opnemen en tot een gezamenlijke oplossing kunnen komen.

Als u nog een verhaal heeft over  bijvoorbeeld de herkomst van de meubels, of mogelijk nog oude foto’s heeft waar meubelen van de LOV opstaan, of andere zaken zoals facturen, brochures, en correspondentie, dan horen we dit uiteraard graag.

Namens het Bestuur onze hartelijke dank.

Het Raadhuis van Usquert

Foto: Wal, AS.J.v.d., 1981, RKD, 221619

Het Raadhuis van Usquert werd gebouwd tussen 1928 en 1930 naar een ontwerp van H.P. Berlage. Berlage had een voorliefde voor eerlijke bouwkunst in juiste proporties, waarin de materialen baksteen, beton en ijzer voor zichzelf spraken en niet werden verborgen.
Het raadhuis is tot in detail bewaard is gebleven en van architectuurhistorisch belang vanwege de eenheid van het exterieur en het interieur, aldus de vereniging Hendrick de Keyser (www.hendrickdekeyser.nl), die sinds 1990 eigenaar is van het Raadhuis. De door de LOV gefabriceerde meubelen zijn gerestaureerd en staan veilig opgeslagen. Deze worden na de restauratie van de vloeren weer terug geplaatst.

Meer lezen

Geschiedenis L.O.V. LABOR OMNIA VINCIT (1910-1935)

Barendina M. Pelt- de Vletter. Foto: familie archief
G. Pelt/ 1912. Foto: familie archief

 De N.V. Labor Omnia Vincit (kortweg LOV)  was een bekende meubelfabriek in Oosterbeek die naam heeft gemaakt in de geschiedenis van de Nederlandse toegepaste kunst als een vooruitstrevende fabriek, zowel op het gebied van de bedrijfsvoering als op het gebied van het meubeldesign.

De reputatie van de fabriek is nauw verbonden met de oprichter en directeur Gerrit Pelt J. Jzn (1864-1956). Pelt stamde uit Rotterdam waar hij zijn loopbaan begon als timmerman,  bouwkundig tekenaar en aannemer. In de loop van de tijd wist hij een bloeiend aannemersbedrijf op te bouwen. Van 1889 tot 1893 had Pelt samen met H.J.G. Hakkert een aannemersbedrijf en timmerwerkplaats in Rotterdam en van 1904 tot en met 1906 had hij samen met Ph. van der Heyden een soortgelijk bedrijf, de firma Pelt & van der Heyden.

Reeds op jonge leeftijd was hij een sociaal bewogen ondernemer die idealen koesterde om de kloof tussen arbeid en kapitaal te overbruggen. Die kon hij aanvankelijk om economische redenen niet in de praktijk brengen.
In 1901 verhuisde Gerrit Pelt om gezondheidsredenen naar Driebergen. Hij bleef echter wel met de trein naar Rotterdam reizen. Gerrit Pelt verbrak geleidelijk aan de samenwerking met de heer van der Heijden en liet zijn naam verwijderen.  Inmiddels een vermogend man geworden, vestigde hij zich in 1907 Oosterbeek. Het nietsdoen beviel hem daar niet en dat werd de prikkel om zijn oude ideaal van een modelonderneming op te richten met het streven kapitaal en arbeid in harmonie te brengen. In 1910 werd de N.V. Oosterbeeksche Meubelfabriek Labor Omnia Vincit opgericht. De bouw van de fabriek en de 11 personeelswoningen werden door Pelt voor eigen rekening gebouwd.

Als artistiek directeur werd de architect H.F. Mertens aangetrokken die sterk was beïnvloed door de moderne meubelontwerpen van H.P. Berlage en de Amsterdamse wooninrichtingsfirma ’t Binnenhuis. Aanvankelijk werden naast moderne meubelontwerpen ook meubelen in historische stijlen geleverd, om den brode,  zoals ook de gelijksoortige Haarlemse meubelfabriek Onder den St. Maarten zou doen. Maar al binnen enkele jaren zou de LOV zich uitsluitend richten op het vervaardigen van modern meubilair.  Daartoe werden verschillende ontwerpers en architecten aangezocht die hun ontwerpen in Oosterbeek lieten uitvoeren.  Met de komst van Frits Spanjaard als artistiek directeur (en tijdelijk ook mededirecteur) werd in 1919 werd de weg ingeslagen van een moderne vormgeving die in veel gevallen was beïnvloed door de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wight. Ontwerpers die in deze stijl werkten waren J. Jansen, Van Izeren en  J. A. Muntendam, die Spanjaard na diens vertrek als artistiek directeur opvolgde. Incidenteel leverden architecten als H. Fels, C. Alons, D. Roosenburg en J.B. van Loghem ontwerpen aan.  Meer beïnvloed door de plastische vormgeving van de Amsterdamse School waren de ontwerpen van A.F. van der Weij en J. Crouwel.

Woningen van de werklieden. Brochure 1910. Gelders Archief

De LOV onderscheidde zich van alle andere ondernemingen door de vooruitstrevende bedrijfsopzet. Pelt wilde een voorbeeld stellen door optimale arbeidsomstandigheden te bereiken.

De lonen waren relatief hoog, de arbeidstijden redelijk er werd een ziektekostenverzekering ingesteld. Bovendien was het bedrijfscomplex voorzien van een badinrichting en een bibliotheek, waar ook lezingen werden gegeven.

Woning werkmeester. Uit brochure 1910. Gelders archief

De personeelswoningen werden als doelmatig geprezen. Wat dit laatste betreft was Pelt niet de enige sociaal bewogen ondernemer; verderop in Wolfheze werd door de plaatselijke rubberfabriek Heveadorp gebouwd. Wat de LOV wel uniek in zijn tijd maakte, was het beginsel van winstuitkering voor de werknemers. In goede tijden kregen de werknemers een deel van de winst uitgekeerd in aandelen, zodat zij langzamerhand medeverantwoordelijkheid kregen in het bedrijf met de bijbehorende inspraak. De gunstige arbeidsvoorwaarden werden ook bewust benadrukt in de bedrijfsreclame.

Toch was de LOV niet louter een filantropische onderneming. Pelt bewees zijn idealistische streven te koppelen aan goed ondernemerschap. Hij hield samen met de raad van commissarissen de teugels vast in handen en wist van de meubelfabriek een winstgevend bedrijf te maken.

Mede door het progressieve personeelsbeleid kreeg de LOV binnen sociaaldemocratische en links- liberale kringen het imago van een modelonderneming. Uit de sociaal-democratische zuil kreeg de firma dan ook veel opdrachten. Zo werd in 1927 het SDAP-denkcentrum Troelstraoord geheel door de LOV ingericht. In Sociaal-Democratische kringen was de aanschaf van een LOV ameublement een synomiem voor een moderne, progressieve levensstijl. Maar ook uit ondernemerskringen kwamen opdrachten binnen. De ambachtelijk en solide vervaardigde meubelen leverden ook overheidsopdrachten op: bijvoorbeeld door postkantoren, de Nederlands Spoorwegen en de raadszaal van het Gelderse provinciehuis. H.P. Berlage benaderde de LOV voor de inrichting van het bekende gemeentehuis in Usquert. Berlage en Pelt kruisten bij die gelegenheid nog eens de degens over de stoelontwerpen; beide architecten achtten zich volledig competent op het gebied van meubelconstructie.

Als ideaal publiek voor LOV-inrichtingen stond de arbeidsklasse voor ogen, die Pelt en andere sociaal bewogen idealisten wilden opvoeden tot het bereiken van betere woonomstandigheden. Voor goedkope massafabricage was de fabriek echter niet geoutilleerd  en net als ’t Binnenhuis daarvoor werd het geld verdiend met het vervaardigen van relatief dure, modern vormgegeven en ambachtelijk vervaardigde stukken.

Brand 1927. Gelders Archief

De bedrijfsresultaten waren in de beginjaren bemoedigend. Aan het begin van de jaren twintig volgde een inzinking (zoals ook de Nederlandse economie tijdelijk haperde) maar trok halverwege de jaren twintig weer aan. In 1927 werd een deel van de fabriek door brand verwoest. Deze tegenslag kon de fabriek aan, de productiehal werd nog beter geoutilleerd herbouwd. De gevolgen van de beurskrach van 1929, die Nederland in 1930 in een zware economische malaise stortte, had echter fatale gevolgen voor de Oosterbeekse meubelfabriek. Er werd nog gepoogd om tot goedkopere productie over te gaan zoals de gestandaardiseerde NORMA-serie waarbij de koper zelf meubelcombinaties kon samenstellen. Maar het tij leek niet te keren: ieder boekjaar werd met verlies afgesloten. Uiteindelijk besloten Pelt en de raad  van commissarissen een faillissement niet af te wachten en werd de firma in 1935 geliquideerd. Helaas, zou men zeggen, want in de jaren daarna begon de Nederlandse economie weer aan te trekken.

Het idealistische streven van de LOV om moderne en smaakvolle meubileringen te leveren, werd na de oorlog weer in een andere vorm opgenomen door de Stichting Goed Wonen. Maar in de loop van de tijd raakte de bijzondere geschiedenis van de meubelfabriek in de vergetelheid. Dat veranderde in 1991 toen in het Gemeentemuseum Arnhem een grote overzichtstentoonstelling werd gepresenteerd over de geschiedenis van de ‘idealistische meubelfabriek’, met de bijbehorende publicatie geschreven door de kunsthistorica Karin Gaillard. Sinds die tijd heeft de LOV weer een vaste plek gekregen in publicaties over de Nederlandse toegepaste kunst in de eerste helft van de 20e eeuw. LOV-meubelen zijn door hun degelijke karakter over het algemeen goed bewaard gebleven en worden de laatste 25 jaar zowel door musea als door particulieren om hun gematigd-modernistische vormgeving gewaardeerd en in hun collecties opgenomen.

Drs. Frederik Erens   

 

Medewerkers L.O.V.

Wie is wie?

In de vele publicaties die inmiddels gedaan zijn over de meubelfabriek LOV, staan ook personen op de foto’s. Dat maakt ons nieuwsgierig, want wie zijn nu de personen die op de foto’s staan. Zijn er mogelijk onder u die ons hier meer over kunnen en willen vertellen?
En mogelijk heeft u ook nog foto’s in uw bezit die wij mogen publiceren of u deze met ons wilt delen.

Meer lezen

Oproep: foto’s Pontanuslaan te Arnhem

Foto: fotograaf Gemeentearchief Arnhem, Gelders Archief nr. 1524-6846, CC0 1.0 licentie

Het blokje huizen gelegen aan de Pontanuslaan 7 t/m 31, St. Nicolailaan 11 t/m 19 en Sickeszlaan 1 t/m 17 te Arnhem ontworpen door architect ir. W.F.C. Schaap bestaat in 2022 / 2023 100 jaar.

Meer lezen

Ida Falkenberg-Liefrinck (1901-2006)

Foto: familie archief

Ida Falkenberg-Liefrinck behoort tot de eerste vrouwen die een professionele loopbaan volgde op het gebied van architectuur en binnenhuiskunst. Dat vrouwen zelfstandig carrière konden maken was in de tijd dat zij opgroeiden niet vanzelfsprekend. Vrouwen waren wel in de zorg en het onderwijs werkzaam, maar de regel was dat met het trouwboekje ook de ontslagbrief van de werkgever vergezeld werd; de vrouw moest zich daarna om het gezin bekommeren.

Meer lezen